banner

Dünyanın en büyük sivil ve askeri uçak üreticilerinden Boeing’in yeni 737 Max 8 ve 9 serisi yüzünden başı belada!

Written by

Geçtiğimiz 5 ayda ilk önce Endonezya’da sonra da Etiyopya’da gerçekleşen vahim iki kaza sonrasında hem havayolu şirketlerinin hem de hava ulaşımını kullanan insanların gözünde Boeing firmasının itibarı ciddi anlamda zarar gördü. Üstelik firmanın bu uçakları kullanacak pilotlara yeterli eğitimi vermediği gibi bir takım iddialar da ortaya atıldıktan sonra Boeing markasının güvenilirliği sadece zedelenmek ile kalmadı, şirketin hisselerinde de hissedilir miktarda düşüşler yaşandı.

     Bu iddiaları ortaya atan ve Boeing’in şu anki durumunu ve havayolu şirketlerinin bundan sonra Boeing’e karşı uygulayacağı politikaları araştıran Atmosphere Research Group, oldukça ilginç sonuçlara ulaştı. Bu kazaların sorumluluğunun tamamından Boeing sorumlu olmasa dahi markanın ciddi manada zarar göreceği gerçeğini belirten grup, kazaların sorumlusu firmanın kendisi olması halinde yarım milyar dolar gibi bir ekonomik zararı karşılama yükümlülüğü altında kalabileceğini belirtti ki bunun içerisinde bu model uçakları hali hazırda satın almış ve uçuşlarını iptal etmiş havayolu firmaları ve sipariş vermiş havayolu firmaları ayrıca Amerikan hükümeti ve ordusu da var. Kazaların ardından ilk olarak Çin ve bunu takiben Kanada, İngiltere gibi ülkeler bu model uçaklarla olan uçuşları durdurmuş, sonrasında da Amerika, Türk Hava Yolları ve T.C Ulaştırma Bakanlığı da bu model uçaklarla olan hava sınırları içerisindeki uçuşları durdurma kararı almıştır. Ayrıca bazı havayolu firmalarının da aldıkları uçakları iade etmek istedikleri ve potansiyel zararlarına ilişkin de Boeing’e karşı hukuki süreç başlatacakları da söylentiler arasında yer aldı. Ek olarak, 29 Ekim 2018 tarihinde 189 kişinin ve 10 Mart 2019 tarihinde 157 kişinin yaşamını yitirdiği iki olay arasında bağlantılar bulunması da kazaların nedenleri konusunda araştırmacılara daha fazla fikir verdi.

     Boeing 737 Max 8 ve 9 serisi uçaklar (Firmanın söylemine göre) ; burundan kuyruğa daha gelişmiş teknoloji, yeni motorlar, yeni kanatçıklar, yeni kokpit ekranları ve daha fazla sayıda koltuk ile ayrıca daha verimli ve güvenilir şekilde geliyor. Uçağın dikine kalkış yapabildiği de göz önünde bulundurulduğunda Boeing, havayolu endüstrisine yeni bir soluk getirebilecek iken yeni iki skandal getirmişe benziyor. Yaşanan bu kazaların potansiyel sebeplerinden biri de uçakların motorlarının artan güçleri ve değişen konumları itibari ile aracın  aeorodinamisinin değişmesi ve bu sebepten dolayı uçağın sürekli burnunu havaya kaldırma eğiliminde olmasına karşın Boeing’in geliştirdiği bir güvenlik yazılımı. Bu yazılım uçağın kalkışta ve kalkıştan sonra da burnunu havaya kaldırmasını önlemeye yardımcı bir program, böylelikle uçağın stabil kalması hedeflenmiş. Fakat bu yardımcı yazılım verileri yanlış okuyarak ya da hatalı çalışarak – bunun tam sebebi henüz bilinmiyor – uçağın pike yapmasına yani burnunu aşağıya yönlendirmesine sebep olmuş. Pilot bu durumu engellemek için elle kumandaya geçse dahi tam olarak kapanmayan bu yazılım sürekli olarak uçağın pike yapmasına sebep olarak pilotun manevra alanını azaltmış ve sonucunda da uçak düşmüştür (tüm bunlar tahmini nedenlerdir, henüz kesin sebebi bilinmiyor). Hatta ilk kazada pilotun uçağı elle kontrol ile yukarıya yönlendirmeye çalışmasına rağmen 10 dakika içerisinde 26 kere aşağıya yönlendiği kara kutunun incelenmesi sırasında göze çarpan ilk şeylerden biri olmuştur. Ayrıca ikinci kazadan önce yine aynı uçak ile aynı havayolunun bir uçuşunda pilotun uçağın burnunu aşağıya yönlendirme eğilimi olduğunu ve elle kontrole geçmesine rağmen bunun nedenini bulamadıklarını, sistemleri kontrol edip devre dışı bırakmayı deneyerek bir şekilde bu soruna çözüm bularak sağ salim uçağı indirmeyi başardıklarını söylediği de kayıtlar altına geçmiştir. Hatta ikinci kazanın yaşandığı uçuştan önce pilotun uçuş kontrollerine ilişkin bir problemi bildirdiği öğrenildi ki aynı model uçakla ilgili daha önce Çinli, Endonezyalı ve Amerikalı pilotlar benzer sorunları rapor etmişti. Ayrıca iki kazanın da kalkıştan kısa süre sonra (yaklaşık 8 dakika) gerçekleşmesi de aralarındaki benzerlikler arasında.

     Son olarak, Etiyopya’da gerçekleşen kaza sonrasında ise Etiyopya’lı yetkililer düşen Boeing uçağının kara kutusunu ABD’ye vermedi. Karakutu incelemeleri halen devam ediyor lakin Boeing cephesinden henüz elle tutulur bir açıklama gelmiş değil. Firmanın bu konuda nasıl bir strateji izleyeceği merak konusu iken yapılacak en ufak bir açıklama, yönetim kararı veya pazarlama hamlesi endüstride çalkantıya neden olacak gibi duruyor.

Article Tags:
· ·
Article Categories:
Marka/İletişim

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Shares